AdBlock có phải mạng quảng cáo trá hình?
Chặn quảng cáo gây phiền đã trở nên phổ biến, một phần vì vài chiến dịch dẫn tới website lừa đảo hoặc phát tán mã độc. Tuy nhiên, cũng có khía cạnh kinh tế: nhiều website dùng quảng cáo để trang trải chi phí nội dung.
Năm 2015, AdBlock tham gia chương trình Acceptable Ads. Chương trình này mặc định cho phép hiển thị một số quảng cáo được xem là ít gây phiền. AdBlock không phải mạng bán quảng cáo theo nghĩa truyền thống, nhưng có áp dụng ngoại lệ đối với việc chặn toàn bộ. Bạn có thể giữ thiết lập này, tắt nó hoặc tự đưa website muốn hỗ trợ vào danh sách cho phép.
Vì vậy, cài AdBlock không bảo đảm mọi quảng cáo biến mất. Kết quả phụ thuộc danh sách lọc đang bật, các ngoại lệ và cách từng website phân phối quảng cáo.
Cài đặt, chức năng và cấu hình
Hãy cài từ cửa hàng tiện ích chính thức của trình duyệt hoặc website nhà phát triển. Kiểm tra đúng tên và đơn vị phát hành, vì có các bản nhái lợi dụng độ nổi tiếng của công cụ chặn quảng cáo. Để lọc cơ bản, AdBlock không yêu cầu tạo tài khoản hay cung cấp dữ liệu cá nhân.
Các chức năng chính gồm:
- mặc định chặn nhiều banner, cửa sổ bật lên và quảng cáo video;
- bật, tắt hoặc bổ sung danh sách lọc;
- hiển thị số thành phần bị chặn trên trang;
- cho phép một website hiển thị quảng cáo để hỗ trợ họ hoặc sửa lỗi;
- tự ẩn một thành phần chưa được nhận diện.
Tiện ích cần quyền truy cập rộng vào các trang bạn mở. Do đó, chỉ cài từ nguồn chính thức, hạn chế số tiện ích đang dùng và xem kỹ quyền mới được yêu cầu sau mỗi bản cập nhật.
Cẩn thận: AdBlock 360 không phải AdBlock
AdBlock 360 không phải AdBlock. Tên này từng được dùng cho một tiện ích độc hại tự nhận chặn cửa sổ bật lên, quảng cáo và trình theo dõi. Nó lại có hành vi giống phần mềm quảng cáo: thêm nội dung gây phiền, chuyển hướng và thu thập dữ liệu duyệt web.
Rủi ro không chỉ là phiền toái. Tiện ích giả có thể biết những trang bạn mở, sửa nội dung hoặc dẫn tới tệp tải xuống đáng ngờ. Nếu sau khi cài bộ chặn mà quảng cáo tăng lên, công cụ tìm kiếm bị đổi hoặc tab tự mở, hãy gỡ tiện ích, kiểm tra các tiện ích khác và quét thiết bị bằng công cụ bảo mật đáng tin cậy.
AdBlock hoạt động chính xác ra sao?
Bộ lọc chủ yếu dùng hai cơ chế. Chặn yêu cầu tải khiến trình duyệt không liên hệ tên miền hoặc tải tài nguyên khớp danh sách lọc. Ẩn thành phần nhận diện vùng trên trang bằng quy tắc CSS rồi giấu đi.
Cơ chế đầu có thể tiết kiệm dữ liệu vì chặn trước khi tải. Cơ chế sau giúp trang gọn hơn, nhưng không có nghĩa tài nguyên chắc chắn chưa được tải. Danh sách lọc cần cập nhật do tên miền, định dạng quảng cáo và cách né bộ chặn luôn thay đổi.
Cookie và theo dõi
Bộ chặn có thể ngắt yêu cầu tới nhiều tên miền quảng cáo hoặc phân tích, đồng thời giảm việc đồng bộ cookie bên thứ ba. Nó không tự xóa cookie đã lưu, không che IP và không ngăn mọi kiểu theo dõi. Cài đặt quyền riêng tư trong trình duyệt và, tùy nhu cầu, VPN không lưu nhật ký đã được kiểm chứng đảm nhiệm những việc khác nhau nhưng có thể bổ sung cho nhau.
Duyệt web dễ chịu hơn, nhưng vẫn có giới hạn
Bỏ bớt quảng cáo gây phiền có thể giúp dễ đọc, giảm video tự phát, tiết kiệm dữ liệu và làm một số trang tải nhanh hơn. Hiệu quả tùy website và tỷ lệ tài nguyên quảng cáo trên trang.
Bộ lọc cũng có thể làm hỏng trình phát video, biểu mẫu, thanh toán hoặc chức năng đo lường cần thiết cho trang. Khi đó, hãy tạm tắt riêng trên trang đó, tải lại rồi bật từng danh sách để tìm nguyên nhân. Cho phép một website đáng tin hiển thị quảng cáo nhằm hỗ trợ nội dung của họ cũng là lựa chọn hợp lý.
Nên chọn công cụ nào khác?
uBlock Origin là lựa chọn độc lập, mã nguồn mở, nổi tiếng nhờ hiệu quả và dùng ít tài nguyên. Hướng dẫn các công cụ thay AdBlock của chúng tôi giới thiệu thêm lựa chọn. Bộ lọc trong một số VPN có thể hoạt động trên nhiều ứng dụng hơn tiện ích trình duyệt, nhưng thường lọc ở lớp DNS nên không phải lúc nào cũng ẩn được quảng cáo tải từ cùng tên miền với nội dung.
Lưu ý khi dùng tại Việt Nam
Kỹ thuật của AdBlock không thay đổi theo quốc gia, nhưng hoàn cảnh sử dụng thì có. Với gói di động trả trước hoặc ít dung lượng, chặn tài nguyên quảng cáo có thể giúp tiết kiệm dữ liệu. Danh sách quốc tế đôi khi cập nhật chậm với mạng quảng cáo trong nước; chỉ nên thêm danh sách khu vực được duy trì tốt khi thực sự cần, tránh chất quá nhiều bộ lọc.
Tại Việt Nam, quy định về dữ liệu cá nhân, cookie và quảng cáo áp dụng tùy dịch vụ và hoàn cảnh; bộ chặn không thay thế việc tuân thủ các quy định đó. Luôn dùng cửa hàng tiện ích chính thức có thể truy cập tại đây và kiểm tra nhà phát triển, kể cả khi tên hoặc mô tả được dịch khác đi.
Không bộ chặn nào thay thế việc cập nhật hệ thống, thận trọng khi tải tệp hay dùng phần mềm chống mã độc lúc cần.