Những dịch vụ thường không truy cập được
Việc lọc đã diễn ra lâu năm; một số báo, mạng xã hội và ứng dụng nhắn tin nước ngoài bị hạn chế, kể cả khi nhà báo đi công tác. Google, YouTube, Facebook, Instagram, X và WhatsApp thường bị chặn, cùng một số trang tin hoặc dịch vụ ngân hàng. Danh sách và cách truy cập có thể đổi; hãy kiểm tra từng công cụ thiết yếu cho chuyến đi thay vì cho rằng mọi website chịu cùng một quy tắc.
Trước chuyến đi: kiểm tra khuyến cáo chính thức và quy định về VPN. Chuẩn bị cách liên lạc và đăng nhập tài khoản trước khi khởi hành, chỉ bằng công cụ được phép; website nhà cung cấp có thể không vào được tại chỗ. Cài sẵn ứng dụng không làm cho cách sử dụng trở thành hợp pháp.
Không chỉ có Trung Quốc
Tại một số nước khác, quyền truy cập Internet và an toàn liên lạc cũng có thể bị hạn chế:
Eritrea: báo chí độc lập chịu hạn chế lâu dài, người dân khó tiếp cận mạng. Iran: nhiều dịch vụ bị chặn, nhà báo chịu áp lực lớn. Triều Tiên: Internet toàn cầu chỉ mở cho số ít, mạng nội bộ được kiểm soát. Turkmenistan: truy cập bị giới hạn và giám sát. Ả Rập Xê Út: có lọc và giám sát tùy dịch vụ. Việt Nam: có quy định riêng về nội dung và dịch vụ số; cần xem văn bản mới, không đánh đồng tình hình với Trung Quốc. Sự thật và nghĩa vụ khác nhau giữa các nước, không nên suy diễn pháp lý từ một danh sách.
Những nước hạn chế VPN
UAE: một số cách dùng gian lận hoặc liên quan tội phạm có thể bị xử lý; cần kiểm tra quy tắc đối với gọi điện Internet và dịch vụ bị chặn. Thổ Nhĩ Kỳ: một số VPN và Tor có thể bị lọc, khả năng truy cập thay đổi. Nga: việc hạn chế thông tin và chặn VPN tăng lên; có máy chủ trong nước không bảo đảm dùng được hay phù hợp quy định. Với từng điểm đến, hãy xem khuyến cáo chính thức mới về cách chặn, dịch vụ và mức xử lý.
Tóm lại
Ở nơi lọc Internet mạnh, VPN có thể không hoạt động và cách dùng có thể kéo theo rủi ro pháp lý; xem cách kiểm tra quy định theo nước. Nếu khởi hành từ Việt Nam, hãy chuẩn bị qua nguồn chính thức có ngày và chỉ chọn phương án được phép. Đọc thêm về Tor, proxy và VPN cùng câu hỏi kỹ thuật.