Nhà phát hành và nền tảng thu thập gì?
Đăng nhập tài khoản chỉ là phần dễ thấy. Chính sách của Activision, Riot Games hoặc Ubisoft đề cập IP, phần cứng và phần mềm, dữ liệu gameplay, liên lạc, tương tác và mua hàng. Trên di động còn có thể chia sẻ mã nhận dạng quảng cáo. PlayStation kết hợp hoạt động trên máy với tài khoản để phân tích và tiếp thị; Nintendo nêu IP, nhà mạng, mã thiết bị và các suy luận về sở thích. Mỗi lớp — nhà phát hành, launcher, nền tảng, hãng thiết bị, đo lường, chống gian lận và thanh toán — đều mở rộng phạm vi dữ liệu.
Địa chỉ IP: mức lộ trực tiếp nhất
Trong game ngang hàng không có máy chủ chuyển tiếp, người chơi kết nối thẳng với nhau nên IP công khai có thể bị bên còn lại nhìn thấy. Kẻ xấu có thể dùng nó để ước lượng vị trí, quấy rối hoặc thực hiện DDoS. VPN hữu ích rõ ràng ở đây: thay IP gia đình bằng IP máy chủ VPN trước khi kết nối được thiết lập.
Máy chủ chuyên dụng: ít lộ hơn, không phải ẩn danh
Khi dùng máy chủ chuyên dụng, IP thường không bị đưa trực tiếp cho người chơi khác. Nhưng phiên chơi không vì thế mà riêng tư: nhà mạng vẫn thấy bạn trao đổi với một số dịch vụ, còn nhà phát hành nhận dữ liệu kỹ thuật và hành vi. Trong Valorant, đối thủ không kết nối P2P trực tiếp, song Riot vẫn thu thập thông tin qua ứng dụng của họ.
Vanguard thay đổi mô hình tin cậy
Riot cho biết Vanguard, hệ thống chống gian lận của Valorant, dùng trình điều khiển ở chế độ kernel và khởi động cùng hệ thống. Hãng nói chỉ thu thập dữ liệu cần thiết cho tính toàn vẹn của game. Tuy nhiên, một thành phần hoạt động sâu trong hệ thống đòi hỏi mức tin cậy cao hơn ứng dụng chỉ chạy lúc chơi. VPN không kiểm soát lớp cục bộ này: nó mã hóa đường truyền nhưng không ngăn tiến trình được phép gửi dữ liệu về nhà phát hành.
Nhà mạng bóp tốc độ: phải đo trước khi kết luận
Nhà mạng về kỹ thuật có thể phân loại và làm chậm một số lưu lượng, nhưng quảng cáo VPN thường khái quát hóa khi chưa có bằng chứng. Tại Việt Nam, hiệu năng kém còn có thể do nghẽn mạng, Wi-Fi, peering hoặc tuyến quốc tế không tốt. Mã hóa khiến phân loại chi tiết khó hơn, nhưng không tạo thêm băng thông hay tuyến tốt hơn. Hãy đo nhiều lần khi bật và tắt VPN, cùng giờ và cùng máy chủ, rồi mới kết luận.
VPN bảo vệ gì — và không bảo vệ gì?
VPN che IP công khai, mã hóa lưu lượng đến máy chủ VPN và giảm khả năng quan sát của mạng cục bộ hoặc nhà mạng. Trong P2P, nó còn giảm nguy cơ IP gia đình bị nhắm DDoS. VPN không thay thế xác thực hai bước, kiểm tra quyền của launcher, tắt tính năng xã hội không cần thiết hoặc cập nhật phần mềm. Anti-cheat kernel, ứng dụng độc quyền và console khép kín vẫn là các thành phần người dùng phải quyết định có tin hay không.
Trên console: chủ yếu là cấu hình
Xbox, PlayStation và Nintendo Switch khép kín hơn PC: tài khoản, đo từ xa, ghép trận và mua hàng đi qua dịch vụ của hãng. Vì thường không có ứng dụng VPN gốc, cần cấu hình VPN trên bộ định tuyến hoặc chia sẻ kết nối từ máy tính. Cách này vẫn chỉ bảo vệ lớp mạng. Với Steam, API mạng mới chuyển tiếp mặc định kết nối P2P của nhiều game qua máy chủ Valve, nên IP đã được bảo vệ trong các game đó; xem VPN cho Steam.
Tóm lại
Không phải game nào cũng thu thập dữ liệu theo cùng một cách: mỗi lớp nhìn thấy phần khác nhau. Cách làm thực tế là giảm mức lộ ở từng lớp, không kỳ vọng VPN kiểm soát phần mềm cục bộ. Xem thêm VPN và game trực tuyến cùng VPN gaming PC.