Bốn cách chặn quảng cáo trên Android
- Dùng trình duyệt có sẵn tính năng bảo vệ hoặc hỗ trợ tiện ích lọc;
- chọn dịch vụ DNS riêng tư từ chối những tên miền quảng cáo đã biết;
- cài ứng dụng tạo VPN cục bộ để lọc yêu cầu trên thiết bị;
- dùng VPN có bộ chặn tích hợp, kết hợp đường hầm mã hóa và bộ lọc trong cùng ứng dụng.
Mỗi cách cho kết quả khác nhau. Tiện ích trong trình duyệt có thể ẩn khoảng trống quảng cáo trên trang. Bộ lọc DNS có thể bảo vệ nhiều ứng dụng, nhưng không hiểu bố cục hiển thị của nội dung.
Chặn quảng cáo trong trình duyệt
Chrome trên Android không hỗ trợ tiện ích máy tính theo cách phiên bản desktop hoạt động. Cài tệp tiện ích lấy từ website lạ không phải lựa chọn an toàn. Một số trình duyệt Android có sẵn tính năng chặn quảng cáo và theo dõi; Firefox cho Android cho phép cài một số tiện ích tương thích.
Đối với web, đây thường là phương pháp chính xác nhất: nó chặn yêu cầu, ẩn thành phần trên trang và cho phép đặt ngoại lệ theo website. Nó không lọc quảng cáo trong ứng dụng khác hay lưu lượng ngoài trình duyệt.
DNS riêng tư và lọc ở lớp mạng
Android cho phép chọn nhà cung cấp DNS riêng tư trong phần cài đặt mạng. Nếu dịch vụ có danh sách chặn, truy vấn tới tên miền quảng cáo hoặc theo dõi có thể bị từ chối trước khi kết nối. Cấu hình này thường áp dụng cho cả Wi-Fi lẫn dữ liệu di động.
DNS riêng tư nhẹ và không cần tiện ích, nhưng có giới hạn. Nó không xóa khoảng trống quảng cáo trên trang, không phải lúc nào cũng phân biệt được quảng cáo với nội dung khi cả hai dùng chung tên miền, và gửi truy vấn DNS tới nhà cung cấp bạn chọn. Hãy đọc chính sách quyền riêng tư của họ và nhớ cách trở về chế độ tự động nếu mất kết nối.
Ứng dụng chặn quảng cáo có thể xung đột với VPN
Không cần root, một ứng dụng vẫn có thể tạo VPN cục bộ. Lưu lượng không nhất thiết đi tới máy chủ VPN trên Internet; Android chỉ chuyển yêu cầu cho ứng dụng xử lý theo bộ lọc. Nhờ vậy nó có thể lọc nhiều ứng dụng mà không phải sửa hệ thống.
Android thường chỉ cho phép một dịch vụ VPN hoạt động cùng lúc. Bộ chặn dùng cơ chế này có thể khiến VPN thật không chạy đồng thời được. Nếu cần cả hai, cách đơn giản nhất là dùng VPN có bộ chặn tích hợp hoặc bộ lọc DNS tương thích với đường hầm VPN.
Bộ chặn không làm được gì?
Quảng cáo gắn trong video hoặc được tải từ cùng tên miền với nội dung có thể khó phát hiện ở lớp DNS. Một số ứng dụng dùng kết nối mã hóa, địa chỉ thay đổi hoặc nội dung lưu sẵn. Không công cụ nào bảo đảm xóa hết mọi quảng cáo.
Bộ chặn không thay việc cập nhật Android, vá lỗi ứng dụng hay cẩn thận với liên kết và tệp. Nó cũng không ngăn hết các kiểu theo dõi. Ứng dụng tải ngoài cửa hàng có thêm rủi ro: hãy lấy từ website chính thức, xác minh tính xác thực và từ chối quyền truy cập không liên quan đến chức năng.
Danh sách lọc, ngoại lệ và cách xử lý lỗi
Hãy bắt đầu bằng danh sách mặc định để giảm chặn nhầm. Nếu ứng dụng không kết nối được hoặc trang hiển thị thiếu:
- tạm tắt bộ lọc để kiểm tra có phải nó gây lỗi hay không;
- tìm tên miền bị chặn trong nhật ký nếu công cụ có cung cấp;
- tạo ngoại lệ chỉ cho ứng dụng hoặc tên miền cần thiết;
- bật lại bộ lọc và thử trên cả Wi-Fi lẫn dữ liệu di động.
Thêm quá nhiều danh sách dễ làm hỏng dịch vụ và có thể tốn pin hơn. Vài danh sách được cập nhật thường xuyên sẽ dễ quản lý. Hãy so sánh mức dùng dữ liệu và pin trước, sau khi cài thay vì tin một lời quảng cáo chung.
Lưu ý khi dùng tại Việt Nam
Với gói di động trả trước hoặc dung lượng ít, lọc quảng cáo có thể giảm một phần dữ liệu không cần thiết. Hiệu quả tùy nhà mạng và mạng đang dùng. Trang đăng nhập Wi-Fi công cộng hoặc DNS riêng tư không truy cập được đôi khi khiến mạng ngừng hoạt động cho tới khi chuyển về chế độ tự động; nên lưu sẵn cách đổi cài đặt để dùng khi mất mạng.
Chỉ cài ứng dụng từ website chính thức hoặc cửa hàng đáng tin cậy có thể truy cập tại Việt Nam. Bản chỉnh sửa từ trang tải xuống có thể chèn quảng cáo hoặc thu thập chính dữ liệu nó hứa bảo vệ. Nếu bộ lọc gây lỗi cho ứng dụng ngân hàng, gọi xe hay dịch vụ công trong nước, hãy tạo ngoại lệ giới hạn đúng ứng dụng đó.
Câu hỏi thường gặp
Bộ chặn miễn phí có đủ không?
Có thể đủ cho nhiều nhu cầu, miễn nguồn gốc, mô hình hoạt động và việc cập nhật rõ ràng. Miễn phí không có nghĩa là khỏi đọc chính sách quyền riêng tư.
Có cần root điện thoại không?
Không. Trình duyệt, DNS riêng tư và ứng dụng dùng VPN cục bộ đều có thể hoạt động không cần root. Sửa hệ thống đôi khi cho thêm quyền kiểm soát, nhưng tăng rủi ro và không cần với đa số người dùng.
Vì sao vẫn thấy vài quảng cáo video?
Quảng cáo có thể nằm trong cùng luồng phát hoặc dùng chung tên miền với video. Bộ lọc DNS không thể chặn nó mà vẫn giữ nguyên nội dung.
Nên chọn cách nào?
Đối với web, trình duyệt có bộ lọc tốt thường là đủ. Muốn lọc nhiều ứng dụng, DNS riêng tư dễ dùng nhưng kém chính xác hơn. Nếu cần dùng cả VPN, dịch vụ có bộ chặn tích hợp tránh xung đột với VPN cục bộ. Trong mọi trường hợp, nguồn gốc minh bạch, quyền truy cập và ngoại lệ quan trọng hơn tỷ lệ chặn do quảng cáo đưa ra.