Băng thông, thông lượng và độ trễ
Băng thông là dung lượng tối đa của liên kết, tính bằng Mbps hoặc Gbps — giống đường kính ống. Thông lượng là lượng dữ liệu thật sự truyền được, bị ảnh hưởng bởi độ trễ, mất gói, giao thức và nghẽn. Độ trễ là thời gian gói tin đi-về; đường truyền 1 Gbps vẫn có thể có ping 80 ms, nghĩa là tải tệp lớn nhanh nhưng phản hồi chậm.
Jitter là độ dao động của ping: 40 ms ổn định tốt hơn mức nhảy 10–200 ms. Mất gói buộc TCP truyền lại hoặc gây lỗi nhìn thấy trực tiếp với UDP. Bufferbloat xảy ra khi một luồng, thường là tải lên, làm đầy hàng đợi bộ định tuyến và khiến ping tăng vọt. Video đứng hình vì thế có thể do thông lượng, jitter, mất gói, peering hoặc cơ chế đổi bitrate.
Tải xuống và tải lên: khác biệt quan trọng
Nhà mạng thường quảng bá tốc độ tải xuống, nhưng tải lên mới giới hạn họp video, sao lưu đám mây và chia sẻ dữ liệu. Trên ADSL/VDSL, tải lên có thể thấp hơn năm đến mười lần; một số gói cáp quang vẫn bất đối xứng. Người làm việc tại nhà vì vậy có thể nghẽn chiều lên dù con số quảng cáo rất cao.
Mức tham khảo theo nhu cầu
| Nhu cầu | Mức tham khảo |
|---|---|
| Duyệt web, email | 1–5 Mbps tải xuống |
| Video HD 1080p | 5–10 Mbps tải xuống |
| Video 4K | 25–35 Mbps tải xuống |
| Họp video HD | 3–5 Mbps cho cả hai chiều |
| Game trực tuyến | 3–6 Mbps, đồng thời cần trễ, jitter và mất gói thấp |
Nhu cầu cộng dồn khi nhiều người cùng sử dụng; tốc độ gói cước không dành riêng cho một ứng dụng.
Nhà mạng chủ động bóp tốc độ
Nhà mạng có thể làm chậm một số loại lưu lượng. Mã hóa VPN ngăn kiểm tra chi tiết nội dung nhưng không che đường hầm, đôi khi khôi phục một phần tốc độ. Muốn kiểm tra, hãy đo vào nhiều giờ và tới nhiều máy chủ. Chênh lệch khi bật, tắt VPN chỉ là dấu hiệu, không phải bằng chứng, vì tuyến mạng cũng thay đổi.
Cách đo đúng
Kết nối Ethernet, đóng ứng dụng mạng nền, thử ở nhiều thời điểm và lặp lại. Nếu cần khiếu nại, ghi lại mẫu modem, loại kết nối, giờ và máy chủ đo. Dao động vừa phải là bình thường; chênh lệch lớn và kéo dài trong điều kiện kiểm soát mới đáng báo cho nhà cung cấp.
Ba hiểu lầm
“Nhiều Mbps thì ping tốt hơn”: sai, độ trễ phụ thuộc định tuyến và kết nối liên mạng. “Đo Wi-Fi là đủ”: thường sai, vì còn đo cả mạng cục bộ. “VPN tăng tốc Internet”: hầu như sai; ngoại lệ chủ yếu là tránh bóp tốc độ hoặc tuyến bất lợi.